MYŚLĘ WIĘC JESTEM
Kartezjusz twierdził, że skoro wątpimy, to myślimy, a co za tym idzie istnieje myśl. Mogę się co prawda mylić, ale skoro się mylę to znaczy, że myślę. Zgodnie z koncepcją Immanuela Kanta myślenie to po pierwsze – zdolność tworzenia pojęć oraz po drugie – zdolność wyciągania wniosków. Trzecia mądrość pochodzi z STS-u- myślenie ma kolosalną przyszłość.
Czasami zapominamy o możliwości korzystania z własnego rozumu. Zgubiłem w domu telefon komórkowy. Pierwszą rzeczą jaką zrobiłem, to zadzwoniłem ze stacjonarnego, żeby go zlokalizować dzięki dzwonkowi. Usłyszałem swoją sekretarkę. Wniosek- albo wyczerpała się bateria, albo był „poza zasięgiem”. Dziesięć godzin przestawiałem szafy, wytrząsałem ubrania i pościel. Nic „diabeł nakrył ogonem”. Kupiłem duplikat karty sim i włożyłem do starej komórki. Z pożyczonego telefonu zadzwoniłem do biura obsługi klienta prosząc o aktywację tej karty, informując jednocześnie o zgubieniu telefonu. Miły, damski głos spytał mnie, czy dzwonię ze zgubionego telefonu. Zgłupiałem i jeszcze raz wyłożyłem przyczynę mojej prośby. Ten sam miły głos powiedział: – ja rozumiem, co pan do mnie mówi, ale ja muszę wiedzieć z jakiego telefonu pan dzwoni, bo wyświetlił mi się inny numer niż pański. Po piętnastu minutach uporczywego powtarzania tego, co powiedziałem na początku, pani z biura obsługi zrozumiała, że nie mogę dzwonić z telefonu, który zgubiłem. Na drugi dzień uzyskałem aktywację nowej karty a co za tym idzie możliwość łatwego kontaktu ze światem.
To, co dla nas jest oczywiste nie zawsze jest oczywiste dla innych. Wiele lat temu dostałem wezwanie do WKR-u. To była instytucja wojskowa zajmująca się rejestracją szeregowych rezerwy, na marginesie, nie wiem czy WKR dziś jeszcze istnieje. Dostałem wezwanie na środę. Zadzwoniłem tam i zawiadomiłem, że przyjdę we czwartek, bo jestem w podróży służbowej i nie mogę przyjść we środę. Poszedłem więc we czwartek. Kapitan w mundurze miał wygolony kark i patrzył na mnie podejrzliwie. Spytał dlaczego przychodzę w czwartek, kiedy miałem wezwanie na środę. Jeszcze raz grzecznie wyjaśniłem przyczynę i żre dwoniłem w tej sprawie. Kapitan podsunął mi po nos wezwanie mówiąc – tu jest napisane środa a dzisiaj jest czwartek. Kolejny raz powiedziałem o wyjeździe służbowym. Kapitan zdenerwował się – nie udawajcie kretyna, tu jest napisane środa, a wy przychodzicie we czwartek. Jeszcze raz, niepewnie wyjaśniłem, że nie mogłem przyjść we środę, bo nie było mnie w Warszawie. Kapitan wstał i zdenerwowany chodził po gabinecie mówiąc – słyszę, co do mnie mówicie i rozumiem, co do mnie mówicie, ale na wezwaniu jest środa, a dzisiaj jest czwartek. Taki dialog toczyliśmy około pół godziny a na końcu kapitan postraszył mnie wcieleniem do ”rezerwy”, jeżeli nie będę przestrzegał regulaminu. Każdy z nas pozostał przy swoim.
Za „komuny” buty były na kartki – naprawdę, trudno jest w to uwierzyć młodym ludziom, którzy potraktują ten fakt, jako absurd, ale tak było. W sklepie obuwniczym podałem kartkę na buty i przymierzyłem czarne mokasyny, były za małe więc poprosiłem o takie same, tylko numer większe. Ekspedientka przyniosła mi żółte. Nieśmiało powiedziałem, że chciałem takie same, a te są żółte. Obrażona ekspedientka wymamrotała, że marudzę, bo są takie same i … usłyszałem – kto następny. Za mną stała kolejka takich jak ja petentów.
Mówimy tym samym językiem, używamy tych samych pojęć powszechnie rozumianych, a mimo to co pewien czas zdarza się zakłócenie w przekazie informacji. Wynika to najczęściej z barku chęci do wykorzystania rozumu, czyli myślenia.
Kiedyś pracowałem jako woluntariusz w ośrodku terapeutycznym. Koleżanki psycholożki namówiły mnie do tego zajęcia uważając mnie za „chłopskiego filozofa”, który ma chłodny i racjonalny sposób myślenia. Godzinami słuchałem dialogów pacjentów z uszkodzonym ośrodkiem centralnym. Jeden mieszając bezustannie herbatę mówił : – Piłsudzki w maju 1926 dokonał przy pomocy wojska zbrojnego zamachu stanu, popartego przez partie lewicowe i stworzył rodzaj stanu wyjątkowego, w którego ramach jego osoba stała ponad obowiązującym prawem. Słuchający go żuł bułkę a po skończonym monologu na temat Piłsudzkiego, odparł: – Oczywiście, tylko dobrze jest dodać czosnku i soku z cytryny do sałaty.
Chorym ludziom można wybaczyć taki sposób reakcji na otaczający ich świat. Ale gdy przedstawiciele narodu dyskutują w ten sposób w telewizji staje to się ze wszech miar niepokojące.
Bądźmy cierpliwi, powtarzajmy w kółko jedno i to samo, aż będziemy zrozumiani. Powszechna jest niechęć do samodzielnego myślenia. Powtarzamy chętnie wyświechtane stereotypy, bo to jest łatwiejsze, nie wymaga wysiłku ani prezentowania własnych myśli. Taki jest stan rzeczy i nic na to nie poradzimy. A przecież „myślenie ma kolosalną przyszłość”.
skurskig@interia .pl