NIEJEDEN MYŚLI ŻE JAK SIĘ W CZYSTEJ WODZIE WYKĄPIE, TO MU ROZUMU PRZYBĘDZIE. Sokrates z Aten
Sartyra na tych, którzy dbają o swój wygląd zewwnętrzny a nie o rozum. Nie szata zaś zdobi człowieka. Moralność to trudne zagdnienie. Ciężko jest odnaleźć własną duszę. (Marek Niechwiej „Historia filozofii w sentancjach”)
Przebieg strajku okupacyjnego
w Stoczni Gdańskiej im. Lenina
w dniach 14-31 sierpnia 1980 roku
19 sierpnia ( wtorek)
8:30 Obraduje ścisłe Prezydium MKS- u
9:30 Dużo szumu robi ekipa telewizji szwedzkiej. Chcą koniecznie przeprowadzić wywiad z Prezydium MKS-u oraz przedstawicielami Komitetu Strajkowego Stoczni Gdańskiej- na godz. 14 00 mają zamówioną awionetkę na lotnisku. Na sali nastrój podniecenia i oczekiwania. Spokój. Opracowuje się zasady kontaktów z prasą. Co jakiś czas pojawiają się niesprawdzone informacje: dyrektor wydał zarządzenie by zamknąć stołówki. Reakcja: Obsadzić je. Prezydium obraduje wciąż nad formą ultimatum do władz. Jeden z porządkowych pyta: Co zrobić, gdy złapiemy człowieka ze sfałszowana przepustką? Nic, wylegitymować i zapisać. Naczelna zasada, jaka tu wszystkim przyświeca: Nie dać się prowokować, za wszelką cenę utrzymać ład i porządek.
10:30 Zostaje wybrana delegacja, która ma dostarczyć wojewodzie gdańskiemu listę żądań strajkujących załóg i wezwanie do podjęcia rozmów. Jedzie Bogdan Lis, z „Elmoru”, Henryka Krzywonos z WPK i Florian Wiśniewski z „Elektromontażu”. Wojewoda nie ma czasu na przyjęci delegacji. Razem z wicepremierem Tadeuszem Pyką rozmawiają z delegacją Gdańskiej Stoczni Remontowej, Zarządu Portu i Stoczni Północnej. W sekretariacie wojewody czeka delegacja Zakładów Rybnych z Gdańsk na czele z dyrektorem.
13:00 Delegacje MKS- u przyjmuje szef gabinetu wojewody i kwituje odbiór dokumentu.
13:50 W Sali BHP pojawia się owacyjnie witana delegacja Komitetu Strajkowego z Elbląga. Przyjechali po to, by przekazać swą władze w ręce gdańskiego MKS- u : Tylko jego decyzje będą respektowane i przekazywane załogom Elbląga. Prowadzony jest stały rejestr wydatków. Na jedzenie wydano jak dotąd około 50 tysięcy złotych.
14:30 Solidarność ze strajkującymi stoczniowcami zgłaszają pracownicy Politechniki Gdańskiej.
14:00 Bogdan Borusewicz odczytuje z notatek fragmenty wypowiedzi członków egzekutywy KW PZPR z nocnego plenum: Ludwiga Janczyszyna, Feliksa Pieczewskiego, a także członka Biura Politycznego KC, Stanisława Kani.
Trwa plenum MKS. Delegaci mówią o sytuacji w wiech zakładach, uzasadniają stanowiska w poszczególnych sprawach, przygotowują protesty przeciw niezgodnej z prawem działalności władz i milicji. Zgłaszane są też potrzeby produkcyjne: Nie pozostaje bez echa prośba Zakładów Rybnych o puszki, zgłoszona pod adresem „ Opakometu” , czy apel o przyjmowanie zbóż od rolników z uwagi na groźbę opadów.
15:00 Przerwa na posiłek.
20:00 Kolejne zebranie plenarne. Omówieni aktualnych spraw dziejących się w Zakładach. Padają informacje, że Komisja Rządowa dzwoni do Zakładów pracy i proponuje indywidualne rozmowy. Tak metoda działania zostaje odrzucona.
Biuletyn Informacyjny publikuje Oświadczenie MKS-u, w którym m.in. napisano: „ Zasięg działania MKS wyszedł już poza teren Trójmiasta i obejmuje również zakłady Pruszcza Gdańskiego, Stargardu Gdańskiego, Elbląga i Tczewa. We wszystkich prawie zakładach trwa strajk okupacyjny. Wyjątek stanowią te przedsiębiorstwa, których funkcjonowanie jest społecznie niezbędne. W szczególności MKS zabezpiecz prace Służby Zdrowia, Wodociągów, Gazowni oraz przedsiębiorstw wytwarzających żywność. Możemy śmiało powiedzieć, że jesteśmy pierwszym autentycznym i wolnym przedstawicielem rzesz pracowniczych w naszym kraju. Nakłada to na nas wielka odpowiedzialność wobec całego społeczeństwa. Naszym głównym celem jest utworzenie Wolnych Związków Zawodowych, niezależnych od PZPR i pracodawców, bowiem tylko wówczas prawa i interesy pracowników mogą być skutecznie bronione. Dopóki nie będziemy mieli wolnych Związków Zawodowych, jedyną metodą obrony naszych interesów pozostaje, strajk, a jest to najbardziej kosztowna społecznie metoda pertraktacji. Tylko Wolne Związki Zawodowe potrafią zapewnić nie zakłócone funkcjonowanie gospodarki narodowej i jednocześnie realizacje postulatów pracowniczych.
Pierwszym krokiem na drodze do powstania Wolnych Związków Zawodowych jest oficjalne uznanie przez władze centralne Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego poprzez przybycie władz do Stoczni Gdańskiej i podjecie z nim pertraktacji. Oczekujemy, więc na przyjazd władz centralnych. Każdy dzień zwłoki, bedze dowodem, że władze nie chcą przyznać prawa do autentycznego przedstawicielstwa ludziom pracy w Polsce.”
Wśród delegatów krąży anonimowy komunikat:
„ W dniu 19 sierpnia 1980 roku Komitety strajkowe 17 zakładów Trójmiasta spotkały się z Rządową Komisją do rozpatrzenia wniosków załóg i problemów Wybrzeża Gdańskiego pod przewodnictwem Wicepremiera Tadeusza Pyki. Na wspólnym posiedzeniu, rozpatrywano postulaty strajkujących załóg. Przewodniczący Komisji Wicepremier Tadeusz Pyka przyjął i zapewnił realizacje w okresowych terminach ponad 20 zgłoszonych postulatów, które zostały wsunięte przez delegację załóg strajkujących zakładów pracy.
Sformułowano nowa formę uprawnień zakładowych organizacji związkowych. Utworzone komitety strajkowe będą działać do czasu uchwaleni na Kongresie nowego statutu Związków Zawodowych, którym zapewni się istotny wpływ na rozstrzyganie spraw pracowniczych.
Komisja Rządowa zagwarantowała znaczną poprawę zaopatrzenia w mięso i inne artykuły spożywcze. Zapewni się zwiększenie budownictwa mieszkaniowego na Wybrzeżu Gdańskim przez budowę dwóch nowych fabryk domów. Poprawione będą warunki pracy Służby Zdrowia oraz zwiększone zostaną dostawy leków i środków sanitarnych.
W trosce o dobro społeczne przystąpi się d wprowadzania trzyletnich płatnych urlopów
macierzyńskich.
Od 1 września br. Wszyscy pracownicy otrzymywać będą wynagrodzenie za wole soboty, zaś od stycznia 1981 roku każda sobota będzie wolna od pracy. Szczegółowe propozycje w tych sprawach opracują komitety strajkowe.
Od 1 września br. wszyscy pracownicy otrzymają podwyżkę płac o około 1500 zł.
Zagwarantowano podwyższenie zarobków proporcjonalnie do wzrostu kosztów utrzymania ze szczególnym uwzględnieniem kobiet i najniżej zarabiających.
Pozostałe postulaty zostaną rozpatrzone w toku dalszych rozmów z zakładowymi komitetami strajkowymi.
Komisja Rządowa przedłoży te ustalenia Radzie Ministrów. 17 zakładowych komitetów strajkowych, które podjęły rozmowy z Pełnomocnikiem Rządu zwraca się do pozostałych komitetów strajkowych o przystąpienie do rozmów z Komisją Rządowa. Proszą tez je o kontakt w celu porozumienia się w spawie postulatów na telefon 37-72-97. – Zakładowe Komitety Strajkowe: Stocznia Północna , Gdańska Stocznia Remontowa, Zarząd Portu Gdańsk, Stocznia Marynarki Wojennej, Stoczni Radunia , Unitra, Magmor, Polgaz, Polam, Przedsiębiorstwo Urządzeń Chłodniczych , „ Pelwar” , „ Klimor” , Zakłady Okrętowych Urządzeń Technicznych „ Technomor” , Puckie Zakłady Mechaniczne, Elektrociepłownia ECII , Przedsiębiorstwo Połowów i Usług Rybackich „ Szkuner” w Władysławowie, Stocznia Wisła, Zakłady Rybne Gdańsk.”
Przedsiebiorstawa, których praca jest niezbędna dla funkcjonowania życia w trójmieście deklarują akces do MKS-u bez przerywania pracy. Wywieszają tylko flagi państwowe i zakładana rękawy biało-czerwone opaski.
Kalejdoskop sytuacji: Jeden dyrektor idzie a rękę strajkującym, innego w ogóle nie ma, jeszcze inny szkodzi i agituje za przerwaniem strajku. Każda sytuacja jest rozpatrywana osobno i przedstawiciele załóg jada do siebie z przygotowanymi scenariuszami działania.
MKS nie wyraża zgody na przyjazd do Stoczni polskiej ekipy telewizyjnej. Jedyna możliwość zmiany tej decyzji to transmisja bezpośrednia. Publikuje się apel, by nie powtarzać niesprawdzonych informacji, ponieważ mogą być spreparowane. Coraz częściej poza Stocznią, różni ludzie okazują swą sympatie dla strajkujących. Jeden z przykładów: Na trasie do Gdańska bezimienny kierowca samochodu osobowego z Warszawy zatrzymał samochód jadący z emblematem strajkowym i przekazał 2 tys. złotych na pomnik dla stoczniowców. Każdy taki gest konsoliduje wszystkich obecnych na terenie Stoczni przekazywany dalej powiększa grono solidarności ze strajkiem.
22:00 Wałęsa proponuje zakończyć obrady: Będziemy tu spotykać się tak długo, dopóki nie załatwimy wszystkich naszych spraw.
Powrócili ludzie, którzy byli na plenum WRZZ w Gdańsku. Zrelacjonowana dyskusja została przyjęta śmiechem i określona jako niepoważna.
W dzienniku informacja o katastrofie kolejowej pod Toruniem. Pada propozycja by oddać honorowo krew. Do MKS-u należą już 263 zakłady.
Dobrego dnia.